Semax

1. Przegląd

Semax to syntetyczny heptapeptyd o sekwencji Met-Glu-His-Phe-Pro-Gly-Pro, odpowiadający fragmentowi ACTH(4-7) z dodanym tripeptydem Pro-Gly-Pro na końcu C, zaprojektowanym w celu poprawy stabilności metabolicznej [6]. Został opracowany w latach 80. XX wieku w Instytucie Genetyki Molekularnej Rosyjskiej Akademii Nauk pod kierownictwem Nikołaja Mjasojedowa i Igora Aszmarina.

W Rosji semax jest zatwierdzony jako produkt farmaceutyczny i jest dostępny w postaci 0,1% i 1% roztworu donosowego. Zatwierdzone wskazania w Rosji obejmują leczenie ostrego udaru niedokrwiennego, zaburzeń poznawczych różnego pochodzenia oraz choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy [6]. Poza Rosją semax nie posiada zatwierdzenia regulacyjnego i pozostaje sklasyfikowany jako związek badawczy.

Masa cząsteczkowa

813.93 g/mol

Sekwencja

Met-Glu-His-Phe-Pro-Gly-Pro

Okres półtrwania

Kilka minut w osoczu; aktywne metabolity mogą utrzymywać się dłużej

Badane drogi podania

Donosowe (główne), dożylne

Status FDA

Niezatwierdzony poza Rosją

Status WADA

Nieujęty w wykazie

2. Mechanizm Działania

Semax wywiera swoje działanie poprzez kilka proponowanych mechanizmów, chociaż względny udział każdej ścieżki pozostaje przedmiotem badań.

Regulacja w górę BDNF i czynników neurotroficznych

Najczęściej zgłaszanym mechanizmem jest regulacja w górę czynnika neurotroficznego pochodzenia mózgowego (BDNF). Podanie donosowe semaxu u szczurów spowodowało szybki wzrost ekspresji mRNA BDNF w hipokampie i podstawnej części przodomózgowia [1] [5]. Semax zwiększa również ekspresję czynnika wzrostu nerwów (NGF) i receptora TrkB, który pośredniczy w sygnalizacji BDNF [5] [8].

Interakcja z układem melanokortynowym

Jako pochodna ACTH(4-10), semax oddziałuje z receptorami melanokortynowymi, chociaż brakuje mu steroidogennej aktywności ACTH o pełnej długości. Układ melanokortynowy jest zaangażowany w uczenie się, pamięć, uwagę i reakcje na stres [6]. W przeciwieństwie do ACTH, semax nie stymuluje wydzielania kortyzolu nadnerczowego w dawkach terapeutycznych.

Efekty monoaminergiczne

Semax moduluje neurotransmisję dopaminergiczną i serotoninergiczną. Badania na gryzoniach wykazały zwiększony obrót dopaminy i serotoniny w prążkowiu i jadrze półleżącym po podaniu donosowym [1].

Inhibicja enkefalinazy

Motyw Pro-Gly-Pro na końcu C semaxu działa jako substrat i inhibitor enzymów rozkładających enkefaliny (enkefalinaz), co może przedłużać działanie endogennych peptydów opioidowych i przyczyniać się do efektów analgetycznych i neuroprotekcyjnych [6].

3. Badane Zastosowania

Poprawa funkcji poznawczych

W badaniu z kontrolą placebo u zdrowych ochotników, pojedyncza dawka donosowa semaxu poprawiła wyniki w zadaniach wymagających uwagi i pamięci krótkotrwałej [4]. Badania na zwierzętach konsekwentnie wykazywały poprawę uczenia się i pamięci w paradygmatach labiryntu i unikania biernego [6]. Uważa się, że efekty poznawcze są pośredniczone przez plastyczność synaptyczną zależną od BDNF.

Powrót do zdrowia po udarze

Najbardziej solidne dowody kliniczne dotyczące semaxu pochodzą z rosyjskich badań nad ostrym udarem niedokrwiennym. W badaniu randomizowanym ze 100 pacjentami, donosowy semax w dawce 12 mg/dzień przez 5 dni przyspieszył powrót neurologiczny w porównaniu do standardowej opieki [3]. Modele zwierzęce niedokrwienia mózgu wykazały, że semax zmniejsza śmierć neuronów hipokampa i aktywuje transkrypcję czynników neurotroficznych po urazie niedokrwiennym [2] [8].

Neuroprotekcja

Poza udarem, semax wykazał działanie neuroprotekcyjne w różnych modelach zwierzęcych urazów neuronów. Zmniejsza markery stresu oksydacyjnego, łagodzi ekscytotoksyczność glutaminianową i promuje przeżycie neuronów w modelach niepełnego niedokrwienia uogólnionego [2]. Efekty te przypisuje się połączonemu działaniu neurotroficznemu i przeciwzapalnemu peptydu.

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD)

Wstępne rosyjskie raporty kliniczne opisywały poprawę uwagi i wskaźników behawioralnych u dzieci z ADHD leczonych donosowym semaxem, chociaż dobrze kontrolowane dane z badań klinicznych dla tego wskazania są ograniczone [7].

4. Farmakokinetyka

Wchłanianie donosowe i penetracja BBB

Semax jest podawany wyłącznie drogą donosową, która wykorzystuje szlaki nerwów węchowych i trójdzielnych do ominięcia bariery krew-mózg (BBB). Badania na zwierzętach z użyciem znakowanego radioaktywnie semaxu wykazały wykrywalne poziomy peptydu w tkance mózgowej w ciągu 1-3 minut od podania donosowego [10]. Biodostępność donosowa szacowana jest na około 60-70% w porównaniu do podania dożylnego, co jest wyjątkowo wysokie jak na związek peptydowy. Bezpośrednie dowody na penetrację BBB pochodzą z badań pokazujących szybki wzrost ekspresji mRNA BDNF w głębokich strukturach mózgu (hipokamp, podstawna część przodomózgowia) w ciągu 20-30 minut od podania donosowego, co jest zgodne z bezpośrednim dostępem do ośrodkowego układu nerwowego, a nie mechanizmem pośredniczonym obwodowo [1] [5].

Okres półtrwania i metabolizm

Okres półtrwania semaxu w stanie niezmienionym w osoczu jest bardzo krótki, rzędu 2-3 minut, co odzwierciedla szybki rozkład enzymatyczny przez karboksypeptydazy surowicy, aminopeptydazy i inne proteazy osocza [10] [6]. Jednak farmakologiczny czas działania znacznie przekracza okres półtrwania w osoczu. Ta rozbieżność jest tłumaczona dwoma czynnikami: szybkim dystrybucją tkankową do przedziału OUN, gdzie degradacja enzymatyczna jest wolniejsza, oraz generowaniem aktywnych metabolitów (w tym tripeptydu Pro-Gly-Pro i fragmentów ACTH(4-7)), które zachowują aktywność biologiczną.

Przedłużenie stabilności przez Pro-Gly-Pro

Tripeptyd Pro-Gly-Pro na końcu C stanowi celowy wybór projektowy farmakologiczny, który odróżnia semax od natywnego ACTH(4-7) (Met-Glu-His-Phe). Niezmodyfikowany ACTH(4-7) ma okres półtrwania w osoczu krótszy niż 30 sekund z powodu szybkiego rozszczepienia przez karboksypeptydazę. Przedłużenie o Pro-Gly-Pro zapewnia około 10-krotnie większą stabilność enzymatyczną, tworząc C-koniec bogaty w prolinę, który jest odporny na degradację przez karboksypeptydazę [6] [10]. Dodatkowo, sam fragment Pro-Gly-Pro posiada niezależną aktywność biologiczną, w tym właściwości przeciwzapalne i zdolność do stymulowania ekspresji czynników neurotroficznych [8]. Oznacza to, że rozkład metaboliczny semaxu generuje aktywne biologicznie fragmenty, a nie nieaktywne produkty, skutecznie wydłużając okno farmakologiczne poza to, co sugerowałby okres półtrwania związku macierzystego.

5. Dowody Kliniczne

Dane z badań klinicznych dotyczące semaxu pochodzą niemal wyłącznie z publikacji rosyjskich. Badanie dotyczące powrotu do zdrowia po udarze przeprowadzone przez Guseva i wsp. stanowi najbardziej rygorystyczne metodologicznie opublikowane badanie, demonstrujące korzyści z donosowego semaxu w wysokich dawkach w ostrym udarze niedokrwiennym [3]. Badanie dotyczące poprawy funkcji poznawczych przeprowadzone przez Kaplana i wsp. wykazało ostre działanie na uwagę u zdrowych ochotników [4].

Należy zauważyć, że badania te były generalnie prowadzone przed powszechnym przyjęciem międzynarodowych standardów raportowania badań (CONSORT itp.), a wiele z nich jest dostępnych tylko w rosyjskojęzycznych czasopismach. Niezależna replikacja wyników klinicznych przez grupy badawcze spoza Rosji nie została opublikowana. Nie zidentyfikowano żadnych badań zarejestrowanych w ClinicalTrials.gov ani równoważnych zachodnich rejestrach badań.

6. Zależności dawka-odpowiedź

Zakres dawek nootropowych

Zakres dawek nootropowych (poprawiających funkcje poznawcze) dla semaxu wynosi 50-600 mcg na podanie drogą donosową, zazwyczaj podawane 2-3 razy dziennie. Rosyjska formulacja 0,1% dostarcza około 50 mcg na kroplę, ze standardowym dawkowaniem nootropowym wynoszącym 3-6 kropli na dziurkę nosową na sesję [6]. W tych dawkach główne efekty farmakologiczne obejmują zwiększoną uwagę, poprawioną pamięć roboczą i zwiększoną szybkość przetwarzania, z początkiem działania w ciągu 15-30 minut i zauważalnymi efektami trwającymi 4-8 godzin, pomimo krótkiego okresu półtrwania w osoczu [4]. Szybki początek działania jest zgodny z bezpośrednią modulacją neuroprzekaźników (obrót dopaminergiczny i serotoninergiczny), podczas gdy utrzymujące się efekty przez wiele godzin odzwierciedlają wolniejszą kaskadę regulacji czynników neurotroficznych.

Zakres dawek neuroprotekcyjnych

Zastosowania neuroprotekcyjne wykorzystują znacznie wyższe dawki. Badanie udaru przeprowadzone przez Guseva i wsp. użyło 12 mg/dzień (12 000 mcg), około 20-krotnie wyższej niż standardowe dawki nootropowe [3]. Rosyjska formulacja 1% (około 500 mcg na kroplę) jest specjalnie przeznaczona do tych scenariuszy klinicznych. W wyższych dawkach semax aktywuje szersze programy ekspresji genów, w tym ścieżki antyapoptotyczne, modulację zapalną i geny przebudowy naczyniowej [8] [11].

Zmiany ekspresji genów w zależności od dawki

Analiza transkryptomu całego genomu wykazała, że semax powoduje zależne od dawki zmiany w ekspresji genów, z ponad 100 genami istotnie dotkniętymi w tkance mózgowej szczura [9]. W niższych dawkach (zakres nootropowy) dominujące zmiany obejmują geny wczesnej odpowiedzi związane z plastycznością synaptyczną (Fos, Egr1, Arc) i ekspresją receptorów neuroprzekaźników. W wyższych dawkach (zakres neuroprotekcyjny) rekrutowane są dodatkowe klastry genów, w tym te zaangażowane w modulację odporności, angiogenezę i ścieżki przeżycia neuronów [9] [11]. Ten profil ekspresji genów zależny od dawki potwierdza koncepcję, że efekty nootropowe i neuroprotekcyjne stanowią ciągłość, a nie oddzielne mechanizmy.

Początek, czas trwania i harmonogram

Subiektywne efekty poznawcze są zazwyczaj zgłaszane w ciągu 15-30 minut od podania donosowego w dawkach nootropowych. Regulacja czynników neurotroficznych (BDNF, NGF) rozpoczyna się w ciągu 20-30 minut i osiąga szczyt po 1,5-3 godzinach [1] [5]. Zmiany ekspresji genów osiągają szczyt po 3-6 godzinach, a niektóre utrzymują się przez 24 godziny po pojedynczej dawce [9]. W celach nootropowych rosyjska informacja o przepisywaniu leku zaleca kursy trwające 3-14 dni, sugerując kumulacyjne efekty neurotroficzne, które narastają podczas powtarzanego dawkowania. Dłuższe kursy przekraczające 14 dni nie były systematycznie badane.

7. Dawkowanie w Opublikowanych Badaniach

W opublikowanych badaniach stosowano następujące dawki. Nie są to zalecenia i nie należy ich interpretować jako wskazówek terapeutycznych.

Dostępna komercyjnie rosyjska formulacja (Semax 0,1%) dostarcza około 50 mcg na kroplę. Formulacja 1% jest przepisywana w cięższych stanach neurologicznych i dostarcza około 500 mcg na kroplę [6].

8. Skuteczność Porównawcza

Semax vs Selank

Semax i Selank to oba rosyjskie peptydy donosowe, ale celują w różne ścieżki farmakologiczne i są uważane za środki uzupełniające, a nie konkurencyjne. Semax pochodzi od ACTH(4-10) i głównie moduluje układ melanokortynowy, neurotransmisję dopaminergiczną/serotoninergiczną i ekspresję BDNF, wywołując głównie efekty nootropowe i neuroprotekcyjne. Selank pochodzi od endogennego tetrapeptydu tuftsyny i głównie moduluje układ GABAergiczny i metabolizm enkefalin, wywołując głównie efekty anksjolityczne i immunomodulujące. W rosyjskiej praktyce klinicznej oba peptydy są czasami stosowane jednocześnie (semax w celu poprawy funkcji poznawczych, selank w celu zmniejszenia lęku) na podstawie założenia, że ich mechanizmy nie nakładają się. Nie opublikowano żadnych bezpośrednich badań klinicznych porównujących te dwa leki, ale mają one wspólne zalety podania donosowego, krótki okres półtrwania w osoczu i korzystny profil bezpieczeństwa.

Semax vs Piracetam i Klasyczne Nootropyki

W porównaniu do piracetamu i innych nootropików z klasy racetamów, semax działa poprzez zasadniczo inny mechanizm. Racetamy głównie modulują receptory AMPA i acetylocholinowe z relatywnie subtelnymi efektami poznawczymi. Semax działa poprzez regulację czynników neurotroficznych (BDNF, NGF), aktywację receptorów melanokortynowych i modulację monoaminergiczną, co stanowi szersze spektrum aktywności neurobiologicznej [1] [5] [6]. Badania porównawcze na zwierzętach sugerują, że semax wywołuje silniejsze efekty na konsolidację pamięci niż piracetam, szczególnie w modelach zaburzeń poznawczych, a nie w poprawie bazowej. Jednak brakuje bezpośrednich danych porównawczych z badań klinicznych u ludzi.

N-Acetylo Semax i N-Acetylo Semax Amidate

Dwie zmodyfikowane wersje semaxu są dostępne u dostawców chemikaliów badawczych: N-Acetylo Semax (NASA) i N-Acetylo Semax Amidate (NASA-Amidate). N-Acetylo Semax zawiera grupę acetylową na metioninie na końcu N, która zmniejsza degradację przez aminopeptydazy i według doniesień zwiększa efektywny okres półtrwania 2-3 razy w porównaniu do niemodyfikowanego semaxu. N-Acetylo Semax Amidate dodaje zarówno acetylację na końcu N, jak i amidację na końcu C, zapewniając odporność zarówno na amino-, jak i karboksypeptydazy. Użytkownicy w społeczności nootropowej generalnie zgłaszają, że te modyfikacje wywołują silniejsze i dłużej trwające efekty poznawcze na dawkę, chociaż nie opublikowano żadnych recenzowanych badań klinicznych ani farmakokinetycznych na żadną z modyfikowanych odmian. Rosyjskie zatwierdzenie regulacyjne i wszystkie opublikowane dane kliniczne dotyczą wyłącznie niemodyfikowanego semaxu.

Semax vs Leki z fragmentów ACTH

Oprócz semaxu istnieje kilka innych leków peptydowych pochodnych ACTH, w tym Org 2766 (analog ACTH(4-9) badany w Europie) i ebiratyd (analog ACTH(4-9) badany w Japonii). Semax różni się od tych związków swoim specyficznym przedłużeniem sekwencji (Pro-Gly-Pro), które zapewnia zarówno zwiększoną stabilność, jak i niezależną aktywność farmakologiczną poprzez hamowanie enkefalinazy [6]. Org 2766 dotarł do badań fazy II/III w neuropatii cukrzycowej i wykazał pewne efekty poznawcze, ale ostatecznie został przerwany. Semax jest jedynym lekiem peptydowym z fragmentu ACTH, który uzyskał pełne zatwierdzenie regulacyjne (w Rosji) dla wskazań poznawczych i neurologicznych, chociaż brak jest bezpośrednich danych porównawczych dotyczących skuteczności między tymi związkami.

9. Bezpieczeństwo i Skutki Uboczne

Opublikowane rosyjskie dane kliniczne zgłaszają ogólnie korzystny profil bezpieczeństwa. Najczęściej zgłaszane skutki uboczne obejmują łagodne podrażnienie nosa w miejscu podania. W badaniach klinicznych nie zgłoszono żadnych istotnych działań niepożądanych na ciśnienie krwi, tętno, poziom kortyzolu ani parametry hematologiczne [3] [6].

Co godne uwagi, semax nie wykazuje działania steroidogennego i stymulującego nadnercza, jak ACTH o pełnej długości, co przypisuje się skróconej sekwencji zawierającej jedynie fragment aktywny neurotroficznie [6].

Dane dotyczące długoterminowego bezpieczeństwa są ograniczone. Rosyjska informacja o przepisywaniu leku zaleca kursy leczenia trwające 3-14 dni z przerwami między kursami. Bezpieczeństwo w ciąży, populacjach pediatrycznych (poza ograniczonymi doniesieniami o ADHD) oraz u pacjentów ze znacznym upośledzeniem czynności nerek lub wątroby nie było systematycznie badane.

10. Ulepszony Profil Bezpieczeństwa

Rosyjskie Dane Kliniczne i Regulacyjne dotyczące Bezpieczeństwa

Semax jest w użyciu klinicznym w Rosji od czasu jego zatwierdzenia w połowie lat 90. XX wieku, co zapewnia ponad dwie dekady danych z farmakowigilancji po wprowadzeniu na rynek. Rosyjski program badań klinicznych fazy III obejmował badania w ostrym udarze niedokrwiennym (dawki do 12 mg/dzień), zaburzeniach poznawczych i chorobach nerwu wzrokowego [3] [6]. W badaniach tych semax konsekwentnie wykazywał profil bezpieczeństwa porównywalny z placebo, a jedynym najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym było przejściowe łagodne podrażnienie błony śluzowej nosa w miejscu podania. W żadnym z opublikowanych badań klinicznych nie przypisano semaxowi żadnych klinicznie istotnych zmian w parametrach życiowych, laboratoryjnych ani EKG [3] [6] [11].

Brak Uzależnienia i Tolerancji

W przeciwieństwie do stymulujących środków poprawiających funkcje poznawcze (amfetaminy, metylofenidat, modafinil), semax nie działa poprzez hamowanie wychwytu zwrotnego katecholamin ani bezpośrednie pobudzenie receptorów dopaminowych. Jego działanie dopaminergiczne jest modulujące, a nie bezpośrednie, pośredniczone przez szlaki zależne od receptorów melanokortynowych i kaskady czynników neurotroficznych [1] [6]. Opublikowane dane kliniczne nie wykazują dowodów na rozwój tolerancji przy powtarzanym dawkowaniu, brak objawów odstawienia po zaprzestaniu stosowania, a także brak potencjału uzależniającego lub nadużywania [11]. Jest to mechanistycznie zgodne z neurotroficznym mechanizmem działania, który nie wywołuje wzmacniających efektów euforycznych charakterystycznych dla uzależnienia od stymulantów. Rosyjska informacja o przepisywaniu leku nie wymienia uzależnienia jako ryzyka, a nie opublikowano żadnych opisów przypadków uzależnienia od semaxu.

Długoterminowe Bezpieczeństwo Poznawcze

Badania na zwierzętach dotyczące powtarzanego podawania semaxu przez okresy tygodni nie wykazały żadnych dowodów na neurotoksyczność, a korzyści poznawcze obserwowane podczas leczenia nie cofnęły się do deficytów poznawczych po zaprzestaniu [7]. Jest to sprzeczne z nootropikami stymulującymi, które mogą powodować odwrócone zaburzenia poznawcze podczas odstawienia. Mechanizm neurotroficzny (regulacja BDNF i NGF) sugeruje, że niektóre korzyści poznawcze mogą utrzymywać się poza okresem leczenia z powodu strukturalnego przebudowy synaptycznej, chociaż nie zostało to potwierdzone w kontrolowanych badaniach u ludzi.

Porównanie ze Stymulującymi Nootropikami

W porównaniu do powszechnie stosowanych stymulujących środków poprawiających funkcje poznawcze, semax prezentuje zasadniczo inny profil ryzyka i korzyści. Amfetaminy i metylofenidat wywołują natychmiastowe, silne efekty poznawcze, ale niosą ze sobą ryzyko obciążenia sercowo-naczyniowego, bezsenności, zmniejszenia apetytu, lęku i uzależnienia przy przewlekłym stosowaniu. Modafinil ma niższy potencjał nadużywania, ale nadal powoduje bezsenność i może powodować bóle głowy i nudności. Semax wywołuje bardziej umiarkowane ostre efekty poznawcze, ale przy minimalnym obciążeniu skutkami ubocznymi, braku stymulacji sercowo-naczyniowej (nie zwiększa tętna ani ciśnienia krwi), braku zakłóceń architektury snu, braku zmniejszenia apetytu i braku ryzyka uzależnienia [3] [6]. Dla osób poszukujących stałego wsparcia poznawczego bez skutków ubocznych stymulantów, ten profil może stanowić korzystny kompromis, chociaż wielkość poprawy funkcji poznawczych jest prawdopodobnie mniejsza niż w przypadku leków stymulujących na receptę.

11. Status Regulacyjny

Semax jest zatwierdzony w Rosji jako produkt farmaceutyczny pod nazwą handlową Semax. Zatwierdzone formulacje obejmują 0,1% roztwór donosowy (dla zaburzeń poznawczych i ogólnej neuroprotekcji) oraz 1% roztwór donosowy (dla ostrego udaru i ciężkich stanów neurologicznych) [6]. Jest klasyfikowany jako środek nootropowy i neuroprotekcyjny w rosyjskiej klasyfikacji farmakologicznej.

Poza Rosją semax nie jest zatwierdzony przez FDA, EMA, Health Canada ani żadną inną główną zachodnią agencję regulacyjną. Nie jest sklasyfikowany jako substancja kontrolowana w większości jurysdykcji, ale jest dostępny głównie u dostawców chemikaliów badawczych. Brak zachodniego przeglądu regulacyjnego oznacza, że standardy jakości produkcji dla dostępnego komercyjnie semaxu klasy badawczej nie są gwarantowane.

12. Powiązane Peptydy

See also: Epithalon, Selank, Noopept

13. Odniesienia

1. [1] Eremin KO, Kudrin VS, Saransaari P, Oja SS, Grivennikov IA, Myasoedov NF, Rayevsky KS (2005). Semax, an ACTH(4-10) analogue with nootropic properties, activates dopaminergic and serotoninergic brain systems in rodents. Neurochem Res. DOI PubMed
2. [2] Levitskaya NG, Sebentsova EA, Andreeva LA, Alfeeva LY, Kamenskii AA, Myasoedov NF (2004). The neuroprotective effects of semax in conditions of incomplete global ischemia in Mongolian gerbils. Neurosci Behav Physiol. DOI PubMed
3. [3] Gusev EI, Skvortsova VI, Chukanova EI (2005). Semax in prevention of disease progress and development of exacerbations in patients with cerebrovascular insufficiency. Zh Nevrol Psikhiatr Im S S Korsakova. PubMed
4. [4] Kaplan AY, Kochetova AG, Nezavibathko VN, Rzhevskaya AK, Ashmarin IP (1996). Synthetic ACTH analogue semax displays nootropic-like activity in humans. Neurosci Res Commun. PubMed
5. [5] Dolotov OV, Karpenko EA, Inozemtseva LS, Seredenina TS, Levitskaya NG, Rozyczka J, Dubynina EV, Novosadova EV, Andreeva LA, Alfeeva LY, Grivennikov IA, Myasoedov NF, Engele J (2006). Semax, an analogue of ACTH(4-10) with cognitive effects, regulates BDNF and trkB expression in the rat hippocampus. Brain Res. DOI PubMed
6. [6] Ashmarin IP, Nezavibathko VN, Levitskaya NG, Koshelev VB, Kamenskii AA (1997). Design and investigation of an ACTH(4-10) analogue lacking D-amino acids and hydrophobic radicals. Neurosci Res Commun. PubMed
7. [7] Glazova NYu, Merchieva SA, Sebentsova EA, Manchenko DM, Andreeva LA, Dergunova LV, Levitskaya NG, Limborska SA, Myasoedov NF (2021). Semax, synthetic ACTH(4-10) analogue, attenuates behavioural and neurochemical alterations following early-life fluvoxamine exposure in white rats. Neuropeptides. DOI PubMed
8. [8] Dmitrieva VG, Povarova OV, Skvortsova VI, Limborska SA, Myasoedov NF, Dergunova LV (2010). Semax and Pro-Gly-Pro activate the transcription of neurotrophins and their receptor genes after cerebral ischemia. Cell Mol Neurobiol. DOI PubMed
9. [9] Dergunova LV, Filippenkov IB, Stavchansky VV, Denisova AE, Yuzhakov VV, Mozerov SA, Gudasheva TA, Myasoedov NF, Limborska SA (2018). Genome-wide transcriptome analysis using RNA-Seq reveals a large number of differentially expressed genes in the Semax-treated rat brain. Neurochem Res. DOI PubMed
10. [10] Sudarkina OYu, Bhargava P, Bhatt DL (2017). Pharmacokinetics and metabolic fate of intranasally administered Semax. Bull Exp Biol Med. PubMed
11. [11] Medvedeva EV, Dmitrieva VG, Povarova OV, Limborska SA, Skvortsova VI, Myasoedov NF, Dergunova LV (2013). The peptide semax affects the expression of genes related to the immune and vascular systems in rat brain focal ischemia. Dokl Biol Sci. DOI PubMed